Sztuka kształtowania przestrzeni – wpływ architektury na nastrój na przykładzie scenografii ze “Squid game”

plac zabaw z serialu squid game

UWAGA! SPOILERY!

Serial Netflixa “Squid Game” opowiada historię zdesperowanych osób, które w zamian za miliony dolarów zostają wciągnięte w śmiertelnie niebezpieczne gry. Poza pokręconą fabułą i fascynującą obsadą bohaterów, Squid Game ma jeszcze jeden aspekt, o którym ludzie mówią: Surrealistyczna architektura prezentowana przez cały program. Zapada w pamięć i odgrywa kluczową rolę w wywoływaniu u widzów takiego samego strachu, jak u zawodników.

Genialnie opracowany przez dyrektor artystyczną Chae Kyung-sun, projekt każdego z planów filmowych jest pełen metafor, które odzwierciedlają sprzeczności współczesnego społeczeństwa. Wyobrażenia związane z niewinnością dzieciństwa stanowią ramy dla opowieści o pieniądzach, chciwości, przemocy i śmierci. To właśnie poprzez to zestawienie architektura zostaje wykorzystana jako potężne narzędzie do opowiadania historii, konstruując narrację, która sprawia, że widzowie czują się coraz bardziej niekomfortowo, ale jednocześnie są zmuszeni oglądać dalej.

Pokój sypialny

Po wyrwaniu z codziennego świata, gracze budzą się w ogromnej przestrzeni. Piętrowe łóżka otaczają dużą otwartą przestrzeń pośrodku, ułożoną na plan stadionu czy Koloseum – zapowiadając ewolucję tego miejsca w krwawe pole bitwy. “Dyrektor artystyczna zaproponowała koncepcję magazynu,” wyjaśnił reżyser Hwang Dong-hyuk. “Zamiast traktować ich jak ludzi, zasugerowała, żeby zawodnicy byli przedstawieni jak przedmioty ułożone na półkach magazynu.” Koncepcja ta skutecznie kształtuje nasze spojrzenie na zawodników od samego początku, ponieważ zaczynamy postrzegać ich mniej jak pojedynczych ludzi, a bardziej jak kolekcję identycznych zabawek.

squid game dormitorium
Źródło zdjęcia: YouTube

Klatka schodowa

Labiryntowa komnata klatki schodowej, będąca zdecydowanym odejściem od ponurych, magazynowych atrybutów dormitorium dla graczy, charakteryzuje się wysokimi sufitami, rozłożystymi liniami i różnokolorowymi stopniami. Odnosząc się zarówno do żywych kolorów i geometrycznej wrażliwości kultowego już kompleksu mieszkaniowego La Muralla Roja (Czerwona Ściana) Ricardo Bofilla w Hiszpanii, jak i do przeczącego grawitacji świata słynnej litografii Relatywność M.C. Eschera. Jej rola jako strefy przejściowej – pomiędzy ponurymi pomieszczeniami sypialnymi a zabawnymi inscenizacjami każdej gry – ilustruje tęsknotę za ucieczką do innego świata, która doprowadziła każdego z graczy desperacji.

klatka schodowa z serialu squid game
Źródło zdjęcia: YouTube

Place zabaw

Rozległy teren inspirowany wiejskimi polami kukurydzy stanowi scenę dla gry Red Light, Green Light w pierwszym odcinku serialu. Sztuczne niebo pokrywa wszystkie cztery ściany, przypominając pokryte chmurami zadaszenie, które spowija świat Trumana Burbanka w The Truman Show (1998). Skupiona wokół animatronicznej lalki wyposażonej w kamery śledzące ruch przestrzeń ta przywodzi na myśl systemy nadzoru w zakładach karnych, ze ścianami najeżonymi otworami na broń palną, służącymi do eliminacji pechowych uczestników. Onieśmielająca skala lalki ma sprawić, że gracze poczują się mali i dosłownie dziecinni – ten motyw przewija się przez wszystkie inne areny Squid Game.

plac zabaw z serialu squid game
Źródło zdjęcia: Netflix

Poczekalnia

W przeciwieństwie do wielobarwnych przestrzeni, które charakteryzują większą część Squid Game, pomieszczenie, w którym zawodnicy muszą czekać przed Grami 3 i 4, jest godne uwagi ze względu na całkowity brak koloru. “Biała przestrzeń jest bardzo marzycielska,” powiedział aktor Park Hae-soo, który gra Cho Sang-woo w serialu. “Kiedy przechodziłem przez tę białą przestrzeń, czułem się, jakbym wchodził do innego świata”. Dyrektor artystyczna Chae Kyung-sun wyjaśnia: “Staraliśmy się stworzyć pewien rodzaj niepokojącego uczucia, które pochodzi z białego pokoju, nie wiedząc, co będzie dalej. Chcieliśmy stworzyć nieznaną przestrzeń”. To, co czeka na graczy za Poczekalnią, to zupełnie bardziej przerażająca struktura…

poczekalnia z serialu squid game
Źródło zdjęcia: Netflix

Kwatery pracownicze

Indywidualne kwatery dla wszystkich pracowników stojących za grą mogą być postrzegane jako sterylne. Ciasne, o wystroju przypominającym klasztor, przesiąknięte sztywnym porządkiem, jednostki są idealnym mechanizmem wymuszającym na pracownikach niekwestionowane posłuszeństwo i konformizm, redukując ich indywidualność. Ta anonimowość jest zresztą najważniejsza dla podtrzymania poczucia strachu, jaki gracze odczuwają wobec robotników.

kwatera pracownicza z serialu squid game
Źródło zdjęcia: Netflix

Alejki w Marmurowej Wiosce

Architektura tego miejsca jest ujmująco nostalgiczna, reprezentując również pewien miejski charakter, który wydaje się być zagubiony we współczesnych miastach. Podwórka, malowane napisy na zewnątrz każdego domu, niskie parapety i małe przestrzenie na donice reprezentują romantyczne, idylliczne wyobrażenie przeszłości: prostsze czasy, za którymi twórca gier najwyraźniej tęskni. Fałszywe wieczorne niebo w tle zamkniętej przestrzeni rzuca doskonałe światło na labiryntowe uliczki, co nastraja w odpowiedni sposób w końcowych fragmentach tego odcinka.

alejki w marmurowej wiosce squid game
Źródło zdjęcia: YouTube

Squid Game stanowi przekonujące studium przypadku, w jaki sposób architektura może być zaprojektowana, aby wywoływać szeroki zakres emocji, od nostalgii i radości po niepokój i przerażenie. Squid Game można postrzegać jako poetycki komentarz do utraty niewinności lub jako polityczną satyrę na kapitalizm i jego niszczący wpływ. Nie ma jednak wątpliwości co do wpływu serialu na odbiorców, w dużej mierze dzięki umiejętności wykorzystania przez Chae architektury jako potężnego narzędzia do opowiadania historii.